Val Clavaniev

Posiziun davart la situaziun en la Val Clavaniev en connex cul project d’avertura Val Segnas-Val Sogn Placi

Ils 29 da november 2020 ha il pievel da Mustér da votar davart il project d’avertura Val Segnas - Val Sogn Placi. Duront las davosas jamnas essas Vus adina puspei vegni informai davart quei project. En rama da quellas informaziuns ei era vegniu visau vi sin la situaziun dil territori dallas tschaffadas en la Val Clavaniev.

Tenor art. 78 dalla constituziun communala ha la vischnaunca delegau las incaricas davart il provediment d’aua allas corporaziuns d’aua. Enteifer la lescha davart il provediment d’aua vegnan las corporaziuns incumbensadas da prender tuttas mesiras per schurmegiar e garantir l’aua da beiber (art. 3).

La suprastonza dalla Corporaziun d’aua Spina da Vin ha persequitau attentamein tuttas orientaziuns ed informaziuns davart il project d’avertura. Deplorablamein ha la suprastonza stuiu constatar, ch’ei vegn adina puspei cun differents arguments empruau da sugerir ina segirtad fallida davart la situaziun en la Val Clavaniev.

En quei senn less la suprastonza dalla Corporaziun d'aua Spina da Vin informar e dar ina survesta dalla situaziun en la Val Clavaniev sco suonda:

Zonas da schurmetg

La grondezia dallas zonas da schurmetg S1, S2 ed S3 vegnan definadas sco suonda:

ZonaDistanza
S1distanza minimala tier la tschaffada: 10-20m ensiviars
S2distanza minimala naven da zona S1: 100m
resp. cunfin da 10 dis: distanza, la qualla l’aua drova per
vegnir tochen en la tschaffada enteifer quei temps
S3cunfin minimal naven da zona S2:
minimum la dubla distanza da zona S2

La definiziun dallas differentas zonas da schurmetg en la Val Clavaniev ei succedida sin fundament dils resultats dallas emprovas da coluraziun dils onns 2012 e 2017. Schegie che tals resultats ein mai vegni mess en damonda, ha ei tuttina dau differentas interpretaziuns da tals. Cunzun il cunfin denter la zona S2 ed S3 ei staus fetg dispiteivels ed ei la finfinala vegnius definaus entras igl uffeci cantunal digl ambient. Davart dil provediment d’aua havessan nus beneventau zun fetg, sch’igl uffeci cantunal havess dau suatientscha alla proposta da nies geolog.

Enteifer l’argumentaziun per la via forestala vegn adina puspei menziunau, che tala sesanfli en zona S3 e perecliteschi aschia buca las fontaunas.

La zona S3 ha la funcziun da dar avunda temps d’intervenziun en cass d’in incaps. Concret vul quei dir, ils responsabels dil provediment d’aua han temps da destaccar las fontaunas pertuccadas dalla reit avon che l’aua cuora egl aquaduct. Las fontaunas sezzas denton san era vegnir contaminadas quei mument ch’ei dat in incaps en zona S3. Quei ei cunzun lu in grond problem, sche quei succeda datier dil cunfin da zona S2. La contaminaziun sa esser da temps limitau, sa denton era esser a liunga vesta, entras infiltraziuns d’ielis e carburonts.

La cumparegliaziun cun la via naziunala a Grüsch ei per nus buca giustificada senza diluzidar detagliadamein la situaziun e cunzun la geologia.

Ils pareris dils geologs e dils uffecis cantunals vegnan renconuschi dalla Spina da Vin. Tonaton essan nus sez responsabels per quei che nus fagein e stuein silsuenter viver cun las consequenzas.

Tgei muntada ha la Val Clavaniev per il provediment d’aua dalla vischnaunca da Mustér?

En emprema lingia furnescha la Val Clavaniev l’aua per il territori da Clavaniev entochen Caschuarz.

Schibein il quartier da Caschuarz sco er il vitget da Clavaniev san actualmein buca vegni spisgentai cun aua ord igl aquaduct principal. Quei ord motivs hidraulics, vul dir munconza da pressiun. Mo cun grondas investiziuns fuss ina furniziun d’aua ord il conduct principal pusseivla.

Perencunter eis ei pusseivel da nezegiar meglier il potenzial dalla Val Clavaniev cun ina colligiaziun engiuviars egl aquaduct principal. Quella colligiaziun fuss cunzun en cass da gronds disturbis e crisas ina reserva, sco quei ch’ei vegn pretendiu digl uffeci digl ambient en rama dil concept per in provediment da crisa (“Wasserversorgung in Notlagen”), il qual la corporaziun d’aua sto ellaborar.   

Tier differentas caschuns ei vegniu fatg allusiun dil pign quantum d’aua che la Val Clavaniev furnescha en relaziun cun ils territoris dalla Val Segnas e Val Acletta. Quella informaziun sebasa sin in sbagl d’interpretaziun dalla statistica d’aua e constat aschia buc.

Ord la Val Segnas e Val Acletta havein nus in’afflusiun fetg gronda che cuviera x-gadas il consum dil mintgadi. Las consequenzas negativas da quellas grondas afflusiuns havein nus denton sentiu tier las davosas malauras.

Quels gronds quantums ein per nus fetg impurtonts cunzun a vesta dalla producziun da forza electrica ed a vesta dalla furniziun d’aua da diever (p.ex. per far neiv).

Per valetar il potenzial d’in territori astgan ins denton buca cumparegliar quellas cefras ina cun l’autra. Cheu eis ei fetg impurtont da cumparegliar il basegns d’aua cun l’afflusiun dil territori.

Sin fundament dalla statistica d’aua 2019 e cun interpretaziun correcta, sto la furniziun d’aua dalla Val Clavaniev vegnir taxada sco relevanta per la segirtad dil provediment d’aua dalla vischnaunca da Mustér. Cunzun en cass da gronds disturbis e da crisa fuorma la furniziun d’aua dalla Val Clavaniev ina impurtonta reserva e gida aschia da garantir il provediment d’aua per l’entira vischnaunca da Mustér.

Ils quantums ein indicai cun m³/di. Tier las cefras en la grafica setracta ei dil quantum da media sur gl’entir onn ora. Tut tenor sesiun sa ei dar certs svaris.

Informaziuns tier la grafica

Retratga d’aua ord tut ils reservuars

Quantum d’aua furnius egl aquaduct sin fundament dils dumbraders els differents reservuars

Begls ed ulteriur

Furniziun d’aua per ils begls publics e privats, aua da stizzar fiug, aua da baghegiar e.a.v., retratgas d’aua senza dumbrader (pauschalas)

Consum d’aua casadas tenor dumbraders

Quantum d’aua che vegn retratgs sur ils dumbraders casa e quintaus giu cun la taxa da diever

Afflusiun Val Clavaniev, stan oz

Furniziun d’aua dalla Val Clavaniev cun las 5 tschaffadas existentas
Quantum tenor dumbrader d’afflusiun el reservuar Termassada

Afflusiun cun novas tschaffadas

Furniziun d’aua dalla Val Clavaniev suenter la tschaffada dallas 2 fontaunas Dargun Stgir e dalla fontauna Val Badugna
Il quantum d'aua da quellas 3 fontaunas sebasa sin las mesiraziuns fatgas duront ils unviarns 2017/18 e 2018/19

Min. tier disturbi e min. en cass da crisa

Cheu setracta ei dil quantum minimal d’aua che sto vegnir mess a disposiziun. Ils quantums ein vegnir fixai entras il cantun e sebasan sin il concept cantunal per segirar il provediment d’aua en ina crisa.


Per saver garantir a liunga vesta il provediment d’aua eis ei indispensabel d’enconuscher ad uras tut las pusseivlas rescas che san pereclitar ina segira furniziun d’aua. Ei tonscha buca cun sebasar mo sin cefras ed interpretaziuns da talas.

Nos territoris principals furneschan di per di gronds quantums d’aua. La qualitad da l’aua dependa denton buca dalla quantitad. Quei fatg havein nus stuiu percorscher duront las malauras d’uonn. Ord motivs da segirtad dalla qualitad d’aua havein nus stuiu destaccar 2 gadas l’entira Val Acletta digl aquaduct. En quels muments san ins mo sperar che las ulteriuras tschaffadas funcziuneschien endretg.

Ord tals motivs eis ei indispensabel da tener a quen a tut las resursas d’aua che nus havein en nies territori. Nus stuein far tut il pusseivel per schurmegiar nossas tschaffadas e fontaunas.

La suprastonza dalla Corporaziun d’aua Spina da Vin renconuscha ils sforzs dallas autoritads communalas per in bien access en nos uauls da schurmetg. Per nus ei la traversada dalla Val Clavaniev arrisguard dalla segirtad da nossas tschaffadas ina gronda resca cun divers facturs nunenconuschents.

In disturbi en quei territori havess consequenzas considerablas, schibein finanzialas sco era davart dalla segirtad futura dil provediment d’aua dalla vischnaunca da Mustér.

Corporaziun d'aua Spina da Vin // 081 947 47 88
info@spinadavin.ch // Impressum